Indonesie : Cultuur van Bali
Meer bali…

Het eiland van Bali is doordrenkt van de Balinese cultuur. Overal verspreid door het eiland vind je wel een tempel of is er een religieuze ceremonie gaande. De Balinese cultuur is dan ook nauw verbonden met de religie van het volk, het hindoeisme. De Balinese variant van dit geloof kent echter nog animistische elementen wat nog te zien is in het dagelijks leven. Lees in deze rubriek alles over de tempels, musea, volkeren, religie en kunstvormen op Bali.

Tempels

De centrale plaats die religie inneemt in de Balinese cultuur blijkt uit de vele tempels die je overal op het eiland tegenkomt. Elke desa of dorp heeft tenminste een tempel. Zo zijn er dorpstempels, heilige tempels, rijkstempels, familietempels, beroepstempels, bergtempels, en kusttempels. Bali is het enige eiland van Indonesie waar het hindoeisme de dominerende religie is. Het belang van deze religie blijkt uit de vele historische tempels die je over Bali verspreid zult vinden. Een aantal tempels dateren van duizend jaar terug. In de eeuwen die daarop volgden zijn er vele tempels bijgekomen en ook nu worden nog nieuwe tempels bijgebouwd.

Pura Besakih

Op de helling van de actieve vulkaan Gunung Anung ligt het grootste en belangrijkste tempelcomplex van Bali: Purah Besakih. Het complex stamt uit de 14e eeuw, maar werd in 1963 gedeeltelijk verwoest door de lavastromen die vrijkwamen bij een uitbarsting van de Gunung Agung . Het complex is inmiddels helemaal gerestaureerd en wordt nog steeds bezocht door veel Balinese Hindoes. Zij halen bij Pura Besakih heilig water voor de religieuze rituelen in hun dorpen.

Vanaf het tempelcomplex heb je een prachtig uitzicht over de kustlijn van Bali. En als je geluk hebt, zie je een Hindoeïstische processie langskomen. Hindoes in kleurige gewaden brengen dan offers van bloemen en eten aan hun goden. Ook voor niet zo spiritueel ingestelde reizigers is dit een indrukwekkend gezicht.

Purah Besakih bestaat uit 23 tempels van verschillende afmetingen. Ze liggen verspreid over de gehele helling van de Gunung Agung. De grootste en belangrijkste tempel is de Pura Penataran Agung. Deze tempel is gebouwd op zes terrassen. Trappen op de helling bieden toegang tot het eerste niveau van de tempel. De ingang wordt gemarkeerd door twee vleugelvormige pilaren, een traditioneel gespleten poort. Achter deze poort bevindt zich een binnenplaats, via welke de overige niveaus van de tempel kunnen worden bereikt. Helaas mogen alleen Hindoes de Pura Penantaran Agung binnen. Maar andere tempels in de Purah Besakih zijn wel toegankelijk voor toeristen. Ons advies daarom: kijk in die tempels rond en fantaseer over hoe mooi de mysterieuze Pura Penataran Agung dan wel niet moet zijn… of bekeer je tot het Hindoeïsme!

Tirta Empul

Een van de belangrijkste tempels op Bali, de Tirta Empul, is gebouwd om de heilige geiser van Tampaksiring. De tempel is gebouwd in 962 na Christus tijdens de heerschappij van Sri Candrabhaya Singha Warmadewa. Desondanks is een groot gedeelte van de structuur relatief nieuw. In 1969 is de tempel compleet gerestaureerd waardoor alles er weer mooi en netjes uitziet maar het antieke gevoel ietwat is afgenomen.

Vanuit heel Bali komen er mensen langs om in het heilge water te baden voor gezondheid en geluk. Het kristalheldere water mondt uit in een andere plas die is beschermd door een muur, volgens de traditie is dit de Balinese fontein van de eeuwige jeugd. Water is in Bali erg belangrijk en wordt in bijna alle ceremonies en rituelen gebruikt. Het water van Tirta Empul wordt als zeer heilig beschouwd vanwege de magische, helende krachten die het water zou bevatten. De geiser zou geschapen zijn door de god Indra. Al het water dat wordt gebruikt bij crematies in Bali komt hier vandaan. In 1954 heeft president Sukarno zijn paleis, de istana negara, op een bergtop bij Tirta Empul laten bouwen.

Tanah Lot

Langs de zuidkust van Bali zijn er vele zeetempels gebouwd. De belangrijkste daarvan is de Tanah Lot. De tempels zijn zo neergezet dat je bij helder weer vanuit de ene zeetempel de volgende zeetempel kan zien. Tanah Lot is gebouwd op een rots voor de kust en ligt vlakbij Kuta en Denpasar. Door zijn prachtige lokatie en architectuur is het een van de meest karakteristieke tempels van Bali.

Volgens de legende is de tempel gebouwd in de 16e eeuw door de hindu-Javaanse priester Sanghyang Nirantha. Deze Nirantha zou met zijn magische krachten de klif waarop Tanah Lot gebouwd was richting zee hebben gemanoeuvreerd. Zijn sjaal veranderde hij in heilige slangen die het heiligdom moesten beschermen. Er worden tegenwoordig nog steeds rituelen uitgevoerd om deze slangen te eren. Tanah Lot is een van de grote toeristische trekpleisters. Je kunt de tempel het beste bekijken in de late namiddag als de tempel zorgt voor een spookachtig silhouet tegen de zonsondergang.

Uluwatu

Pura Luhur Uluwatu is een van de zeetempels die is gebouwd langs de zuidkust van Bali. De tempel ligt in het zuiden van het schiereiland Bukit en is gebouwd op een 90 meter hoge klif boven de Indische Oceaan. De Pura Luhur Uluwatu is gewijd aan de goden en geesten van de oceaan en behoort tot de groep van heilige staatstempels. De tempel dient tegenwoordig als ceremonieplaats voor alle Balinezen.

Volgens een legende was de tempel eigenlijk een schip dat in steen is veranderd. Vanaf de top van de klifs heb je een prachtig uitzicht en als dat niet voldoende is kun je je nog vermaken met de tempelapen. Net als veel andere Balinese tempels hangen er bij de Pura Luhur Uluwatu een groot aantal apen rond. Je mag de apen voedden maar tegelijkertijd moet je wel op je eigendommen letten. Er wordt gezegd dat lokale lieden bepaalde apen hebben getraind om te zakkenrollen, de gestolen waar zou je dan terug kunnen krijgen tegen een kleine vergoeding.

Ulun Danu

Op de westoever van het Bratanmeer bij Bedugul ligt het bekende tempelcomplex Pura Ulun Danu. Het complex is gebouwd in opdracht van de koning van Mengwi in 1633. De tempel is half hinduistisch en half boeddhistisch en is gewijd aan de zeegodin Dewi Danu. Daarnaast is een gedeelte van het complex ook gewijd aan de hindudrie-eenheid van Brahma, Wisnu en Shiva. Het Bratanmeer is erg belangrijk voor de irrigatie van de zuidelijke delen van Bali. Het tempelcomplex is daardoor het centrum geworden voor de ceremonies die over geheel Bali worden gehouden om een continuering van de watervoorziening uit het meer te verzekeren.

Gunung Kawi

Een van de oudste tempelcomplexen van Bali maakt deel uit van de Gunung Kawi. Het complex is ongeveer 1.000 jaar oud en ligt ten zuiden van de stad Tampaksiring en ongeveer veertig kilometer ten noorden van Denpasar. Het gaat om tien tempels of altaren die zijn gehakt uit de berg op een hoogte van zeven meter ter bescherming van het water van de rivier. Elke tempel is een monument ter ere van een overleden koninklijk persoon. Er is alleen nog niet met zekerheid vastgesteld om welke overleden personen het gaat. Een van de populaire theorien is dat het complex een monument is ter ere van koning Anak Wungsu en zijn vrouwen en favoriete concubines.

Goa Gajah

Op Bali is veel te zien op het gebied van cultuur en natuur, maar een echte bijzondere bezienswaardigheid is de eeuwenoude Goa Gajah grot, vlakbij het plaatsje Ubud. Deze religieuze tempel werd 700 jaar geleden gebouwd en bevat Hindoestaanse en Boeddhistische elementen. In de jaren ’20 werd de grot ontdekt en uitgegraven. In 1954 vond de Nederlandse archeoloog J.C. Krijgsman vlakbij de tempel nog een aantal baden met stenen beelden die waternimfen uitbeelden. Zij houden kruiken vast waaruit water spuit.

Goa Gajah wordt ook wel ‘Olifant grot’ genoemd, maar waar deze benaming vandaan komt weet niemand zeker. Sommigen zeggen dat de grot zijn naam te danken heeft aan het Hindoestaanse Ganesha beeld in de tempel, aangezien de god Ganesha deels een olifant uitbeeldt. Daarnaast zijn er ook mensen die er heilig in geloven dat de naam van Goa Gajah afgeleid is van de nabij gelegen rivier Petanu. De rivier heette vroeger ‘Kebo Iwo’ wat ‘rivier van de olifant’ betekent.

Alle souvenirstands en de parkeersplaats vol met bussen verraden al, voordat je bij de tempel aankomt, dat dit een populaire toeristische aangelegenheid is. Je bereikt deze plek door een steile trap te beklimmen. De ingang van de grot is rijkelijk versierd met allerlei rotsschilderingen. De twee meter grote mond van een soort demoon is de ingang tot het heiligdom. Dit beeld is eigenlijk het monster Kala.

Eenmaal in de grot kom je op een t-splitsing. Je komt er het beeld van Ganesha tegen en verder vind je er ook nog overblijfselen van boeddhistische beelden. In de regio gelooft men dat vroeger de koningen en asceten naar Goa Gajah kwamen om hier te bidden en te mediteren. Asceten zijn mensen die in sobere omstandigheden leefden hun bestaan wijdden aan godsdienst en boetedoening.

Links van de ingang vind je een standbeeld van de Boeddhistische godin Hariti. Zij staat in de Boeddhistische mythologie bekend als een bloeddorstige carnivoor die kinderen at. Later bekeerde zij tot het Boeddhisme en werd ze zelfs de beschermer van kinderen…

Musea

In Bali zijn er vele interessante musea die je kunt bezoeken. Aangezien de kunstvormen op Bali zich tot een hoog niveau hebben kunnen ontwikkelen zijn in een groot aantal musea vele soorten kunstwerken te zien. Er zijn echter ook nog een aantal musea waarin je meer te weten kunt komen over de regionale geschiedenis.

Museum Puri Lukisan, Ubud

Het Museum Puri Lukisasan ligt in Ubud en is opgericht door Rudolf Bonnet en Cokorda Gde Agung Sukawati. Het museum heeft een collectie van 150 schilderijen en 62 sculpturen. Het is het eerste Museum Voor De Kunsten in Bali. Het Museum Puri Lukisan ligt in Ubud, het culturele centrum van Bali. De Balinese kunstvormen kennen een rijke geschiedenis. In het museum vind je een collectie van een aantal buitengewone Balinese kunstwerken.

De werken zijn zorgvuldig geselecteerd om een representatieve verzameling over de ontwikkeling van Bali’s kunstvormen te kunnen laten zien. De collectie is uniek in Bali en de historische betekenis van de werken is onschatbaar. De aantrekkelijke gebouwen waarin de permanente collectie en tijdelijke exposities te zien zijn worden omringd door overdadige tuinen en lotusvijvers voor de toeristen.

Museum Neka, Ubud

Het Museum Neka ligt in Ubud. Dit museum laat de verfijnde kunst zien van de Kamasanstijl van de 16e eeuw tot de moderne schilderijen van de 20e eeuw. De gehele collectie wordt in chronologische volgorde getoond zodat je een goed beeld kunt krijgen van hoe de verfijnde kunst van Bali zich historisch heeft ontwikkeld. Van de kunst van oude tijden tot de invloed van buitenlandse kunst die de Balinese verfijnde kunst hebben verrijkt. Je kunt er werk bekijken van Balinese schilders als I. Gusti Nyoman Lempad en Anak Agung Gde Sobrat maar ook werken van andere Indonesiers als Affandi, en werkan van Spies, Smit en Bonnet.

Agung Rai Museum of Art, Ubud

Het Agung Rai Museum ligt in Pengosekan, een kleine gemeenschap ten zuidoosten van Ubud. In het museum zijn allerlei soorten schilderijen, historische artifacten en andere objecten. Tegelijkertijd wordt ook een presentatiepodium aangeboden om verschillende soorten kunst te presenteren. De collectie schilderijen laten een ontwikkeling van de afgelopen decennia zien.

Veel van de fijnere werken zijn echter gemaakt door Balinese artiesten en expatriates. Het museum is een geheel van paviljoenen, tempels, vijvers en tuinen. In het museum is ook een bibliotheek, hotel, restaurant, cafe en koffieshop gevestigd. Het museum staat te midden van zes hectare land waardoor de rijstvelden en greppels rondom het museum een deel worden van het geheel.

Museum Gedong Kirtya, Singaraja

Het Museum Gedong Kirtya vind je in Singaraja, in het noorden van Bali. Het museum heeft al jarenlang internationaal een goede naam als manuscriptenarchief. In het archief vind je duizenden lontars, een soort van palmbladeren gebruikt als papier. In de lontarbladeren zijn teksten gegraveerd met een scherp mes dat is ingewreven met houtskool. De teksten behandelen allerlei onderwerpen in de vorm van kroniek, kakawin (oude balinese poezie), en geguritan. Er zijn ondermeer teksten over medicijnen, religie en hekserij. Het museum is gevestigd in het oude paleis van het koninkrijk Buleleng, het Sasana Budayacomplex.

Museum Gedong Arca, Gianyar

Het Museum Gedong Arca ligt in het dorp Bedulu bij Gianyar. De omgeving van Bedulu is rijk aan oudheidkundige vondsten. Het museum is in 1958/59 tot stand gekomen door een initiatief van R.P. Doejono, een Indonesische archeoloog. Het doel was het preserveren van archeologische vondsten rondom Bali. Het museum heeft vele collecties die dateren uit de prehistorie tot de historische periode die in de achtste eeuw begon.

Museum Negeri Propinsi Bali, Denpasar

Het Bali museum ligt in Denpasar, de hoofdstad van Bali. Het museum is tot stand gekomen door een initiatief van dhr. W.F.J. Kroon, de assistent-resident van Bali en Lombok in 1910. Dhr. Kroon wilde een museum realiseren waarin het werk van verschillende Balinese architecten zou worden tentoongesteld. Het museum werd geopend in 1932.

Het Bali Museum is een van de grootste museums in Indonesie. je vindt er allerlei artifacten uit de prehistorie, maar ook allerlei etnografische objecten. Architectonische stijlen uit verschillende delen van Bali kun je hier komen bekijken. Zo zijn er ontwerpen uit het Tabanandistrict, ontwerpen uit het noorden en oosten van Bali. Er zijn artifacten te vinden uit de prehistorie, uit de historische periode en etnografische artifacten.

Volkeren

Op Bali wonen ongeveer drie miljoen mensen. De meeste mensen leven in de kustgebieden van het zuiden. De grootste bevolkingsgroep wordt gevormd door de Balinezen. Het overgrote merendeel van de Balinezen is Hindoe. Het aantal moslims neemt echter gestaag toe door de immigratie van werkzoekenden uit Java, Lombok en andere delen van Indonesie.

Balinezen

De Balinezen zijn de gastvrije bewoners van het eiland Bali. De meerderheid van de Balinezen is aanhanger van het hindoeisme. Het hindoegeloof van de Balinezen is niet te vergelijken met het hindugeloof in India. In het verleden al hebben de Balinezen de hindoewaarden aangepast aan de animistische waarden die zij voor de komst van het hindoeisme hanteerden. Van het hindoeisme zijn vooral de rituelen en de dramatische kunst overgenomen en ligt de nadruk minder op de mystieke en filosofische aspecten van dit geloof.

Het nog steeds hanteren van animistische waarden blijkt uit het beschouwen van fysieke mankementen als spirituele onzuiverheden. Religie speelt een grote rol in alle facetten van het leven. In feite is de Balinees gebonden aan allerlei rituelen en ceremonies vanaf de geboorte tot de dood. Zijn rol in de gemeenschap speelt daarbij ook een grote rol.

De Balinezen leven in een sterk collectieve gemeenschap. Elke dorp of desa is onderverdeeld in banjars waar elke gehuwde dorpeling toe behoort. De banjars zijn verantwoordelijk voor het dorpsfestival, de huwelijksplechtigheden en de crematies. Iemand die een individueel rijstveld bezit moet lid zijn van de subak, een dorpsoverheid die het water over de terrassen verdeelt, de dijken hersteld, en eenmaaal per maand bijeenkomt in de tempel. De subak is ook verantwoordelijk voor de offer- en oogstfeesten.

Religie

De Balinezen zijn voor het merendeel aanhangers van het hindoeisme. De Balinese vorm van deze religie is echter niet te vergelijken met de Indiase vorm. Voor de meeste Balinezen ligt de nadruk meer op frequente en zichtbare dramatische ceremonies en rituelen. Van geboorte tot de dood is de Balinees gebonden aan vele rituelen.

Hindoeisme

Het merendeel van de Balinese bevolking hangt het hindoeisme aan als religie. Na India is op Bali de hoogste concentratie van aanhangers van het hindoeisme te vinden. De Balinezen hebben in de loop der eeuwen hindoeistische en boeddhistische elementen uit India vermengd met de bestaande inheemse, religieuze gebruiken. Bij de Balinese variant van het hindoeisme ligt de nadruk derhalve meer bij de aarde en het animisme.

De Balinese variant is op bepaalde vlakken veel minder strikt dan de Indiase variant. Zo speelt in tegenstelling tot de Indiase hindoes bij de Balinezen het kastensysteem praktisch geen rol, zijn de huwelijksvoorschriften vrijer, en blijven de hogere studies van de brahmanen een groot raadsel. Voor de meeste Balinezen ligt de nadruk meer op frequente en zichtbare dramatische ceremonies en rituelen. Zichtbaar gedrag gaat boven de kleine lettertjes van het hindoeisme.

De verschillende goden van het hindoeisme op Bali zijn slechts manifestaties van een opperwezen, de God Sanghyang Widhi. Voor de Balinezen is de manifestatie van de heilige drie-eenheid het belangrijkst. Brahma de schepper, Vishnu de beschermer en Shiva de vernietiger. Daarna zijn het de nauw aan de natuur gerelateerde beschermende geesten die van belang zijn. Zij hebben de macht om wind, rijst en water te creeeren. Shiva is de manifestatie die de Balinezen het meest vereren aangezien ze zijn macht het sterkst voelen bij ziekte of lijden.

De Balinezen vinden het belangrijk eerst de god te vereren die je kan vernietigen. Vishnu speelt ook een belangrijke rol aangezien hij de oogst van de rijstvelden kan laten mislukken als hij daar zin in heeft. Als je naar de onderliggende niveaus van het Balinese hindoeisme kijkt dan vind je daar de animistische elementen. Het dualistische denken is typerend voor het animisme.

De wereld wordt onderverdeeld in goed en kwaad. De goede berg wordt geplaatst tegenover het slechte water. Dat is ook de reden waarom de moedertempel Pura Besakih op de helling van de Gunung Agung ligt. De Balinezen geloven dat alles bezield is, dat naast levende wezens ook een boek of zelfs een motor een geest in zich kan hebben. Het lichaam vormt de barriere tussen het innerlijk en de buitenwereld. In de buitenwereld bevinden zich geesten, monsters, maar ook beoefenaars van zwarte kunst die iemand anders graag kwaad willen doen.

Om jezelf te beschermen dien je bepaalde ceremonies en rituelen uit te voeren. Sinds de onafhankelijkheid in 1945 zijn de Balinezen meer zelfbewust geworden over hun religie en hebben ze hun religieuze organisatie versterkt. Dit heeft geresulteerd in de verwezenlijking van de Satya Hindu Dharma in 1956 en de Parisada Hindu Dharma Bali in 1959. Na het communistsiche bloedbad in 1966-67 werd het Bali-hindoeisme erkent door de regering als een van de staatsgodsdiensten van Indonesie. Deze erkenning wordt tegelijkertijd door de Balinezen beschouwd als een erkenning voor de Balinese identiteit en manier van leven.

Offers

Een van de vele rituelen waar Balinezen dagelijks veel tijd aan besteden is het aanbieden van offers. Offers in alle denkbare vormen, kleuren en substanties voor de goden, voorouders en demonen die de Balinese wereld rijk is. Deze offers zijn in de eerste plaats bedoeld als gift, om de dankbaarheid uit te drukken aan welwillende geesten en om kwaadaardige demonen te paaien opdat zij de harmonie van het leven niet verstoren. Een ingewikkeld systeem bepaalt de verschillende data voor de vele soorten offers.

Simpele offers worden dagelijks gebracht en meer arbeidsintensieve offers worden geproduceerd voor bepaalde rituelen. Bepaalde offers vereisen een rituele, spirituele en lichamelijke reiniging en kunnen derhalve alleen door een priester worden uitgvoerd. Ook de nog altijd populaire doch verboden hanengevechten waren aanvankelijk bloedoffers die het dorp moesten reinigen van kwade invloeden. Aangezien de offers giften zijn voor hogere wezens wordt er veel aandacht besteed aan de offers, ook als het om kleine offers gaat. Afgezien van een aantal duurzame zaken als geld, kleding en op zijn tijd een houten maskertje gaat het bij offers om vergankelijke, organische materialen.

Een offer mag namelijk maar een keer aan de goden worden aangeboden en dient dus telkens opnieuw te worden klaargemaakt. Voor bijna elk soort ritueel zijn er aantal soorten vereiste offers. Er zijn honderden variaties die afhankelijk zijn van de regio of het dorp. Symbolisch gezien gaat het erom die elementen die het leven op aarde mogelijk maken in offers te veranderen om ze vervolgens terug te geven aan de oorspronkelijke schepper. Die symboliek is verder terug te vinden in bepaalde decoratieve motieven en vormen die het Balinese universum moeten weerspiegelen. Maar ook bepaalde kleuren referen aan de hindudrie-eenheid van Brahma, Wisnu en Shiva.

Crematies

Net als in India gelooft men in Bali in reincarnatie. Bij het Bali-hindoeisme gelooft men echter dat een persoon na de dood weer terugkeert in een menselijke gedaante. In India gelooft men dat afhankelijk van het leven dat een persoon geleid heeft die persoon ook in de vorm van een dier of plant kan terugkeren. Om die hergeboorte te garanderen en de ziel los te maken van het lichaam is het echter zowel in Bali als in India van belang dat een overleden persoon wordt gecremeerd.

De crematie is het meest complexe Balinese ritueel waar vele dagen overheen gaan. Niet alleen het lichaam wordt verbrand maar ook een grote hoeveelheid van waardevolle rituele zaken die speciaal voor de gelegenheid zijn gemaakt. Doordat een crematie veel tijd en kosten met zich meebrengt kan het echter maanden of zelfs jaren duren voordat de daadwerkelijke lijkverbranding plaats vind. Rijke of vooraanstaande overledenen worden gebalsemd, de armere mensen worden in doeken gewikkeld en begraven in de tussentijd.

De armere Balinezen kunnen hun doden pas cremeren als ze het geld bij elkaar hebben of als een gezamenlijke massacrematie wordt gecreeerd. Als er dan een datum is geprikt wordt er een heel team van rituele experts, artiesten, priesters, familileden, vrienden en buren ingezet om de vele offers en rituelen op de vereiste wijze uit te voeren. Op de dag van de crematie wordt het lichaam gedragen in een kleurrijke toren vam bamboe, hout en papier. Hoe hoger de status van de overledene, hoe hoger de toren, een hoogte van dertig meter is bij vooraanstaande personen niet ondenkbaar.

Uit de toren hangt een lange witte doek die door familie wordt vastgehouden om de band met de overledene te symboliseren. Op weg naar de begraafplaats worden bij elk kruispunt rondjes gedraaid om te voorkomen dat de ziel van de overledene terugkeert in het lichaam. Uiteindelijk wordt het lichaam geplaatst en houten sarcofaag. De sarcofaag en de toren worden vervolgens apart verbrand. Tijdens het hele gebeuren wordt er geen traan gelaten om de overledene omdat anders de ziel moeite zou krijgen om te vertrekken. Een aantal dagen na de verbranding vinden er nog zuiveringsrituelen en offers plaats om het geheel af te sluiten.

Kunstvormen

Op Bali hebben de kunstvormen zich tot een hoog niveau kunnen ontwikkelen. Iedereen heeft wel eens iets meegekregen van de bekende Balinese dansen of de Balinese schilderkunst. In en rondom Ubud kun je kennis de rijke kunstvormen van Bali van dichtbij ervaren en mogelijk kennis maken met onbekendere kunstvormen.

Dans en Drama

Dans en theater maken op Bali deel uit van de vele rituelen en ceremonies die het eiland rijk is. De Balinezen geven door hun dans en drama niet alleen meer inzicht in de Balinese religie maar ook in de culturele aspecten van het dagelijkse leven. Balinese dans en drama wordt gebruikt om de toewijding naar de goden te uiten en elke nieuwe generatie van Balinezen te doen doordringen van de eeuwenoude waarden door middel van beweging, muziek en woorden.

De Balinese dans is net zo oud als de geschreven geschiedenis van Bali en kent zijn oorsprong op Java. Door de islamisering van Java is de hindu-Javaanse cultuur daar in het gedrang gekomen terwijl deze zich op Bali juist verder heeft kunnen ontwikkelen wat tot het ontstaan van honderden soorten dansen heeft geleid. Balinese kinderen worden al van kleins af aan onderwezen in de dans. De getalenteerden onder hen leren uiteindelijk door een perfecte beheersing van ledematen, spieren en emoties de verschillende karakters neer te zetten.

Het belangrijkst is echter de goddelijke inspiratie die elke danser moet krijgen wil hij een goede opvoering kunnen neerzetten. Veel van de Balinese dansen zijn geinspireerd op het beroemde Ramayanaverhaal. Om de negatieve invloed van het toerisme op de meest heilige vormen van dans tegen te gaan werden in 1971 door een aantal bezorgde Balinese dansexperts de bestaande dansen gerangschikt. De dansen die in het meest centrale deel van de tempel worden uitgevoerd of daar hun oorsprong vinden behoren tot de ware inheems Balinese dansuitingen.

Dansen zoals de Rejang en Baris Gede waarbij geen gebruik wordt gemaakt van dramatische elementen vallen onder de Walidansen en worden beschouwd als de meest heilige soorten. De ceremoniele dansen die in het middenpleingedeelte van de tempel worden uitgevoerd en veelal van de hindujavaanse epossen zijn afgeleid vallen onder de Bebalidansen. De Gambuh en Wayang Wong behoren tot deze categorie.

De seculiere dansen die op het buitenplein worden uitgevoerd buiten het heilige gedeelte van de tempel vallen onder de Balih-balihandansen. Een aantal klassieke en modernere dansen zoals de Kecak, Legong en Baris behoren tot deze catgeorie. Veel van de danssoorten in Bali zijn vooral gericht op de toeristen maar desondanks zijn ook deze dansen de moeite van het bekijken waard door de sierlijke gratie waarmee de dansers zich bewegen.

Wayang

Al eeuwen lang wordt wayang gebruikt in Indonesie om de grote epische verhalen uit India te vertellen als de Ramayana en de Mahabharata. Zo ook in Bali. Wayang kulit is de enige in Bali gehanteerde vorm van schaduwpoppentheater. Bij wayang kulit worden platte lederen poppen achter een wit transaparant scherm voor een kokosolielampje gehouden waardoor op het scherm de bizarre silhouetten tot leven lijken te komen.

De Balinese wayang kulitpoppen ogen daarbij natuurlijker dan de Javaanse wayang kulitpoppen. De dalang is degene die de poppen bestuurt. De dalang heeft een uitgebreid takenpakket. Naast het bedienen van de poppen houdt hij zich bezig met zingen, communicatie met het begeleidende gamelanorkest en bovendien doet hij ook alle stemmen van de verschillende karakters. In een traditionele opvoering mag de dalang dit alles negen uur achter mekaar doen in de lotuszithouding.

Soeplesse en een goede conditie zijn derhalve minimale vereisten voor de dalang. Voor toeristen zijn er ook kortere opvoeringen te zien van een tot twee uur. De meeste Balinese dalangs zijn gespecialiseerd in de wayangversies van de Mahabharataverhalen. In een gemiddelde voorstelling gebruikt hij daarbij zo’n 30 tot 60 poppen waarvan hij er 7 a 8 tegelijk kan bedienen.

Wayang kulit wordt opgevoerd tijdens de vele tempelfeesten, of naar aanleiding van een overgangsceremonie bij een familie thuis op het woonerf. De opvoeringen dienen niet alleen om te onderhouden maar tegelijkertijd ook om demonen en boze geesten te bezweren, en als inspirerende herhaling van de oude mythen.

Gamelan

Gamelan is het belangrijkste element binnen de traditionele Indonesische muziek. De oorsprong is naar invloeden uit Oost-Azie terug te voeren. De gamelanmuziek is uit het dagelijkse leven in Bali waar rituelen en ceremonies de boventoon voren niet meer weg te denken. De samenstelling van een gamelanorkest kan enigszins varieren maar de organisatie erachter is hetzelfde en is gebaseerd op een aantal instrumentengroepen met specifieke functies binnen het orkest.

Een gamelanorkest bestaat voornamelijk uit bronzen slaginstrumenten zoals drums, kulintangs, gongs en xylofoons. Daarnaast wordt er ook gebruik gemaakt van fluiten, snaarinstrumenten en soms ook zangers. Bij gamelanmuziek gaat het om de samenwerking tussen de leden van het orkest, er is geen ruimte voor solopartijen. Gamelan wordt door de Indonesiers traditioneel gezien als heilig. Er wordt geloofd dat elk instrument van het gamelanorkest wordt bewoond door een geest waardoor de muzikant altijd met respect naar het instrument toe dient om te gaan en te spelen.

Traditioneel werd gamelan alleen gespeeld bij bepaalde gelegenheden als rituele ceremonies, wayangopvoeringen en voor de adellijke familie. Daarnaast werd gamelan ook gebruikt bij de begeleiding van dansvoorstellingen, en rituelen bij tempels en dorpen. Gamelan verschaft niet alleen muziek bij sociale, functionele ceremonies maar biedt ook werkgelegenheid aan de professionele muzikanten en de ambachtslieden die de instrumenten maken.

Tegenwoordig wordt gamelan nog steeds bij traditionele gelegenheden gebruikt maar ook bij moderne dans- of theatervoorstellingen, musea, scholen of zelfs huishoudens. Op Bali is het gamelanspel gebaseerd op de interesse en muzikaliteit vann het gehele volk. De Balinese gamelanmuziek wordt gekenmerkt door de schrille tonen en levendige ritmes. De Javaanse gamelanmuziek kent juist langzame, afgemeten klanken.

Schilderkunst

De schilderkunst op Bali kent een eeuwenlange traditie. De oudste Balinese schilderijen dateren uit 1444 en 1458. Traditioneel werd de schilderkunst gebruikt om religieuze en mythologische voorstellingen uit te beelden. Oud-Javaanse en Balinese versies van de Ramayana en Mahabharata, Javaanse en Balinese volksverhalen vonden destijds gretige aftrek bij het hof. De figuren werden uitgebeeld in de stijl van de wayang. Tegen het einde van de 19e eeuw komt er meer perspectief in de werken en krijgen de figuren en omgevingen een meer natuurlijk voorkomen.

De Balinese stijl zou echter door de nauwe interactie met westerse schilders die op Bali kwamen leven pas echt een transformatie ondergaan. De grijsschakeringen die veelal in de traditionele schilderijen werden gebruikt zouden plaats maken voor een levendig gebruik van kleuren. De Duitse kunstenaar Walter Spies zou de eerste zijn van een aantal invloedrijke Europeanen die zou gaan vestigen in Bali in 1927. De Nederlander Rudolf Bonnet zou volgen in 1931.

De lokale kunstenaars zouden sterk worden beinvloed door de werken van deze Europeanen. Bonnet en Spies introduceerden landschappen en romantische portretten. In de dertiger jaren worden er drie belangrijke kunstcentra’s opgericht in Ubud, Sanur en Batuan waar kunstenaars als Ida Bagus Kembeng, Anak Agung Gede Sobrat, Ida Bagus Rai en Ida bagus Made Togog opkomen. Spies, Bonnet en de Nederlandse archeoloog W.F. Stutterheim vrezen dat het toerisme een negatieve invloed op de kwaliteit van de schilderkunst zal krijgen. Met behulp van Cokordas Raka en Gede Sukawati wordt in 1936 de Pita Maha kunstenaarsgezelschap opgericht.

Na de oorlog zet Bonnet het werk voort door met Cokorda Gede Sukawati de Ubud Schildersvereniging (Ratna Warta) op te richten. Na 1965 wordt Bali geopend voor het toerisme en vestigen zich veel Balinese, Javaanse, Sumatraanse en westerse kunstenaars in het gebied tussen Mas en Ubud. Er wordt geexperimenteerd met vele nieuwe stijlen. De academisch opgeleide schilders gebruiken originele stijlen en onderwerpen.

In het werk van de niet-academische schilders is nog veel terug te zien van de epische verhalen en volksverhalen, het dagelijkse leven in Bali met al zijn rituelen en dramatische opvoeringen wordt echter ook graag afgebeeld. De meeste niet-academische schilders produceren echter voor de toeristenmarkt.

Weefkunst

Batik is een versieringstechniek waarbij met een tjantik (waspen) of tjap (stempel) vloeibare was in patronen op textiel wordt aangebracht. Als het stuk stof in een verfbad wordt ondergedompeld, hecht de verf zich aan de blootgestelde delen. Met behulp van herhalingen van dit proces is men in staat een veelkleurig doek te vervaardigen. In Bali wordt batik net als elders in Indonesie niet alleen gebruikt als decoratief kledingstuk. De batik op Bali heeft een soortgelijke verandering ondergaan als de Balinese schilderkunst.

Aanvankelijk werd de Balinese batik geinspireerd door de Javaanse motieven en daarom gedomineerd door karakters uit de wayang mythologie. In de moderne batik zijn de onderwerpen een stuk gevarieerder geworden. Er worden voorstellingen uit de natuur zoals vogels en vissen afgebeeld maar ook dagelijkse activiteiten zoals crematies of toeristenattracties. De religieuze en myhtologische onderwerpen worden nog steeds gekozen maar veelal met een moderne interpretatie. De Balinezen gebruiken batik om de culturele en religieuze identiteit te benadrukken.

Door bepaalde soorten batik te dragen kan men de subtiele verschillen in leeftijd, geslacht, status en kaste kenbaar maken. De Balinezen beperken het gebruik van batik niet alleen tot mensen. Gebouwen, altaren, heiligdommen en beelden moeten er tijdens rituelen ook aan geloven, allen worden ze voorzien van batik. De Balinezen hebben net als de Javanen de batikkunst tot ongekende hoogten weten te ontwikkelen. Daarbij hebben de Balinezen vooral de ikat en de bubbele ikattechniek weten te perfectioneren waarbij met dikke geverfde draden wordt geweven.

De rituele kleding van de Balinezen bestaat uit verschillende soorten textiel in verschillende lengtes. Daarbij gaat het niet om genaaide kleding maar om doeken die op een speciale wijze om het lichaam worden gebonden en geknoopt. Tot de jaren dertig liepen de Balinese vrouwen normaal gesproken boven het middel naakt rond. Alleen bij tempeloffers of bij bepaalde festiviteiten aan het hof werd het bovenlichaam bedekt. De traditionele schouderloze batik voor het bovenlichaam is in veel delen van Bali vervangen door de kebaya uit Java.

Houtsnijkunst

Houtsnijkunst werd traditioneel voornamelijk toegepast in de architectuur van verschillende tempels en paleizen. Losse voor de verkoop bedoelde beelden werden alleen op kleine schaal geproduceerd. De houtsnijers waren oorspronkelijk brahmanen die alleen rituele objecten of objecten voor het hof produceerden. Hun discipels leerden het ambacht van hen en die vaardigheden werden weer overgebracht van vader naar zoon.

De traditionele wayangstijl zou veel worden toegepast om religieuze scenes uit de epische verhalen van het ramayana en het mahabharata uit te beelden. De traditionele toepassingen resulteerden ook in gedetailleerde houten demonen en mythische wezens die pilaren, deurpanelen, balken en raamluiken versierden om de gebouwen te beschermen tegen kwade invloeden. Vanaf de jaren dertig komt er onder invloed van de Duitse kunstenaar walter Spies en de kunstenaarsvereniging Pita Maha een nieuwe stijl van houtsnijwerk op.

De objecten werden meer realistisch, geinspireerd door het dagelijkse leven. De gewone mensen en dieren die nu ook werden afgebeeld zouden vooral door buitenlanders worden gewaardeerd. Na 1970 werd houtsnijkunst erg populair. Het dorpje Mas, vlakbij Ubud, staat bekend als een centrum van houtsnijkunst.

De barong dans

De Koningin moeder Dewi Kunti heeft besloten om een van haar zonen………in dit geval Sahadewa……..aan Rangda te offeren.

De Dans:

De Barong komt op de voet gevolgd door zijn vriend, de aap. Daarna verschijnen drie gemaskerde mannen, die wraak trachten te nemen op de Barong, die een kind van hen heeft gedood. In plaats van de Barong te doden is de neus van de mannen door de aap afgesneden. Daarna komen twee Legong danseressen op, die voor een paar minuten de Legong dans opvoeren.

Acte 1:

Twee gebroeders, Punta en Wijil, verschijnen op het toneel. Ze zijn dienaren van Dewi Kunti. Ze vertellen het publiek, dat op deze dag Sahadewa, een van de vijf Pandawa prinsen, aan Rangda geofferd wordt. Dan horen ze een vreemd geluid, een angstwekkend geluid, dat niets goeds voorspeld. Nadat ze de verschrikkelijke verschijning van een heks gezien hebben, vragen ze vol angst de premier gauw te komen. De premier komt op en de drie mannen wachten op Dewi Kunti.

Acte 2:

Dewi Kunti, de koningin-moeder, verschijnt op het toneel, gevolgd door Sahadewa. Dewa Kunti is zeer verdrietig dat ze haar zoon moet offeren. De heks verschijnt weer en maakt Dewi Kunti boos door haar te beheksen. Dewi Kunti beveelt de premier om Sahadewa naar de grot van Rangda te brengen. Ook de premier wordt door de heks boos gemaakt, hij brengt Sahadewa naar het bos waar de Rangda woont en bindt hem vast aan een boom.

Acte 3:

God Siwa heeft medelijden met Shadewa en geeft hem onsterfelijkheid. Als de Rangda komt om hem te doden en op te eten, kan ze hem niet doden. Als zij tot beseft komt, dat ze hem niet doden kan, vraagt zij hem om haar te verlossen door haar vrijwillig te doden. Sahadewa vervult haar wens en doodt haar vrijwillig en zij stijgt naar de hemel.

Acte 4:

Een van haar heks-studenten, Kalika, vraagt Sahadewa om haar ook vrijwillig te doden, zodat zij haar meesteres naar de hemel volgen kan. Maar Sahadewa weigert en vervolgens beginnen beiden te vechten. Kalika door haar magische kracht, verandert zich in een zwijn, vecht, verliest en loopt weg. Zij komt weer te voorschijn als een vogel, een kraai, vecht weer, verliest en loopt weer weg.

Sahadewa mediteert en wordt de Barong. De Rangda en de Barong zijn tezamen voor een poosje op het toneel en als Rangda het toneel verlaat komen de krisdancers op. Zij trachten de Rangda te doden en omdat zij dit kunnen doen, steken zij zichzelf met de kris.
]]> http://senywa.wordpress.com/2011/02/16/barong/feed/ 0 senyum barong1 barong5 http://senywa.wordpress.com/2011/01/21/emigreren/ http://senywa.wordpress.com/2011/01/21/emigreren/#comments Fri, 21 Jan 2011 03:30:51 +0000 senywa http://senywa.wordpress.com/?p=888 ]]> Emigreren

Emigreren is behoorlijk ingrijpend.  Hier lees je hoe je het doet en wat er op je afkomt. Op praktisch gebied én emotioneel.

Stappen:

Dit is wat je wilt doen. Dat weet jij heel zekerEmigreren is hartstikke spannend en leuk, maar alleen als het precies is wat jij wilt. Iemand met valse motieven gaat een zware tijd tegemoet. Thomas raadt daarom aan om ruim op tijd je drijfveren te onderzoeken.”Er zijn twee soorten motieven: die ‘er vandaan’ of die ‘er naartoe’. Wat ik bedoel? Ga je emigreren omdat je daar al je hele leven van droomt of wil je weg uit onvrede, dus om een onprettige of lastige situatie/periode te ontvluchten. In het eerste geval ben je ergens naar op weg en in het tweede geval ga je er juist vandaan. Bekijk ook de motieven van diegene die met je meegaat. Een positieve ‘er naartoe’ helpt jullie vooruit, maar als je partner of familie het doet vanuit valse motieven, dan wordt het lastig.”

    Sta stil bij wat je meeneemt
” Realiseer jezelf dat je je levensbagage meeneemt naar het buitenland. Je kunt het hier allemaal wel lastig vinden en daarom weggaan, maar je geschiedenis verhuist gewoon met je mee.  Hoe graag je dat misschien ook wilt, je kunt jezelf niet uit de weg gaan.

  Besef goed wat je achterlaat

 Kun jij al die lieve mensen om je heen wel missen? En weet je dat heel erg zeker? En die prachtige baan met die leuke collega’s, kun je echt zonder? E C H T ?

 Zet alles op een rij

 In welk land wil je wonen en waar moet je nieuwe stek aan voldoen? Ben je op zoek naar de rust en ruimte van het platteland of spreekt de reuring van de drukke stad meer tot je verbeelding? Kun je al rentenieren of moet er brood op de plank? Dat zijn allemaal vragen waar je  goed over na moet denken. Bij de tips hieronder gaat we er voor het gemak even vanuit dat je met z’n tweetjes gaat emigreren. Maak eerst onafhankelijk van elkaar een beeld van je behoeften, wensen en verlangens. Maak daar een feestje van, fantaseer er lustig op los. Wat is je perfecte plaatje? Vul dat in, kleur de plaatjes! Hoe ziet je plek er uit en wat zie je jezelf er doen? Wat voor kleur heeft het, hoe voelt, ruikt het, proeft het? Gebruik voor het maken van je perfecte beeld al je zintuigen. Hoe concreter hoe beter.”Ben je klaar? Nou, hoe voelt het? Goed? Volgens de coach en ervaringsdeskundige ben je dan al een aardig eind op weg:”Als het uiteindelijke beeld van je doel goed voelt, dan ben je er als het ware al naar op weg. Maar wees kritisch hier. Naar jezelf en anderen, want zolang het beeld dat je gecreëerd hebt niet helemaal lekker voelt, dan moet je je beeld bijstellen. Daar ga je net zolang mee door totdat het goed voelt. Alles moet kloppen! Echt alles! Schrik niet als het resultaat van deze intense visualisatie is dat je beslist om toch maar thuis te blijven. Als je je plaatje niet kloppend krijgt, is er namelijk iets mis. Waarschijnlijk wil jij iets anders dan emigreren!”"Tot zover jouw beelden. Als het klopt (het voelt goed) is het tijd om ze te vergelijken met je partner in crime. Komen jullie beelden overeen? In welk opzicht en in hoeverre? Zijn er belangrijke verschillen en zijn die te overbruggen? En wat heb je daarvoor nodig? Als je nog niet precies weet in welk land of gebied je wilt wonen, dan helpt de vergelijkingsinfo je misschien ook om wel tot een keuze te komen. Bekijk welke plek het meest aan je wensen en verwachtingen tegemoet komt. Blijf visualiseren en checken of het goed voelt. En als het goed voelt, dan…” 

  Stel wat beslis regels op

  Emigreren is leuk, het is spannend en het geeft energie. Maar! Bij tijden is het ook stressvol, onzeker en angstaanjagend. Daarom is het gaandeweg de rit belangrijk dat je samen ruimte creëert om te zeggen: STOP!“Je moet een veto naar je mede-emigrant uit kunnen spreken. En die eventuele NEE, die staat niet ter discussie. Maak daar afspraken over. Dat klinkt gemakkelijker dan het lijkt. Maar ga maar eens bij jezelf en je omgeving na: zodra je iets wilt, hoef je je meestal niet te verantwoorden. Maar als je iets niet of niet meer wilt, dan wordt je door je omgeving op het matje geroepen ‘Waarom niet?’ is dan vaak het enige dat je nog hoort. En dat is typisch Nederlands, die vraag zit er bij ons ingebakken en bij je mede-emigranten dus ook! Bouw daarom bedenktijd in. Bij het nemen van grote beslissingen als deze geldt een veto als veiligheidsklep. Een njet staat dus niet ter discussie, spreek dat samen of met z’n allen af. Tuurlijk is het wel handig dat je je njet eventjes toelicht, maar je hoeft je niet te verantwoorden. Het is een mededeling, geen verdediging en zelfs geen discussie.”

    Onderzoek alles

  Prachtig! Je wilt het. Je weet wat je wilt en waar. Bovendien heb je samen afgesproken hoe de noodrem werkt. Nu is het tijd om zo veel mogelijk informatie te gaan vergaren over de nieuwe bestemming. Hierbij gaat het niet alleen om praktische zaken zoals verblijfsvergunning, werk, school, onderdak en verzekeringen. Maar juist ook om culturele verschillen. Focus vooral ook op de culturele verschillen tussen Nederland en je toekomstige thuishaven. Vergelijk bijvoorbeeld de omgangsvormen, de kans is groot dat die behoorlijk van elkaar verschillen. Zijn wij Nederlanders nogal direct en doelgericht (we gaan recht op ons doel af), in de meeste andere landen werkt dat heel anders. Lees jezelf suf, ga naar emigratiebeurzen, biblio- en mediatheken en google je een ongeluk.”

      Zoek een droomplek

Als je kunt leven met de culturele verschillen en je vermoedt dat het je/jullie ook in economisch en praktisch opzicht gaat lukken, dan is het tijd voor de zoektocht naar de droomplek.  Surf naar makelaars op internet. Het stikt doorgaans van de makelaarssites met uitgebreid aanbod en prijsinformatie. Het is bovendien een geweldige appetizer!  Je krijgt er zin van!       Oriënteer je ter plaatse, boek een lange vakantie in het beloofde land. Stel jezelf steeds de vraag: ‘wil en kan ik in dit gebied voor langere tijd wonen? Zelfs als het slecht weer is en ik niet op vakantie ben?’.   Stuur er een verkenner op uit. Dat ben je zelf of is één van de personen die met je meegaat. Stuur iemand alvast vooruit. Om de taal te leren, om op huizenjacht te gaan, om te zoeken naar werk, een school voor de kinderen te zoeken enz.”

   Reken op weerstand

  Zodra de plannen staan als een huis, is de tijd rijp om ze de wereld in te schoppen. Sta jij sterk in je schoenen? Dat is nodig, want de reacties uit je omgeving zullen niet allemaal positief zijn. Ga uit van weerstand en onbegrip; niet iedereen aan het thuisfront gaat je begrijpen.Het los(ser) laten van banden is voor veel mensen lastig. En voor een deel afhankelijk van de letterlijke afstand tussen jou en de achterblijvers nadat je bent verhuisd. Jij gaat een nieuw avontuur aan en je kijkt naar de toekomst. Maar je familie en vrienden zien in eerste instantie vooral wat ze kwijtraken en uit bezorgdheid tellen ze ook de beren op jouw weg. Heb daar geduld mee. Na de eerste schok vinden de meesten wel ruimte om er net als jij positief tegenaan te kijken. Met een beetje mazzel zien ze ook mogelijkheden en uitdagingen en denken ze zelfs met je mee.”TIP! Door je plannen te delen met dierbaren en anderen zet je jouw voorgenomen emigratie als het ware in de wereld.  Grijp deze gelegenheid aan om je plannen nogmaals te toetsen: is de op handen zijnde emigratie precies wat je wilt? Is je opwinding over de nieuwe start groter dan je angst, ga dan vooral door. Zo niet, onderzoek je angst, maar ook je drijfveren opnieuw.

  Gun anderen de tijd en blijf bij jezelf

  Deze reacties ga je krijgen. En vele variaties daarop ook. Hou daar dus rekening mee.1.      “Maar je hebt het nu toch goed voor elkaar? Wat haal je je op de hals?” 2.      “… maar wat ga je in godsnaam doen daar?!”      “Als je maar niet verwacht dat ik je kom opzoeken!”  Toon begrip. En je moet je ook niets wijs laten maken, bij jezelf blijven en bij je plannen! Hoewel dit soort vragen om een verantwoording schreeuwt, ben je vrij om dat wel of niet te doen. Realiseer je dat jij al heel wat tijd hebt genomen om de emigreerplannen te smeden. Gun de mensen die je lief zijn, die tijd ook. Laat ze aan het idee wennen

 Huur professionals in, vertrouw op de locals

  Zoveel mensen hebben het wiel al eerder uitgevonden. Bij je zoektocht in het beloofde land zet je daarom maar beter wat hulp in. Makelaars, (financieel) adviseurs, notarissen, architecten, emigratiecoaches…  Wat weetjes en tips:  Maak gebruik van externen zodat je het wiel niet opnieuw hoeft uit te vinden. Makelaars hebben kennis van de lokale markt, maar besef ook dat zij vaak een dubbele pet dragen en dat hun belangen verstrengeld zijn. Afhankelijk van je budget, tijd en mogelijkheden kun je spaarzaam zijn of juist scheutig met het inhuren van externen. Maar zet zeker ook de bevolking in. Maak gebruik van hun kennis en ervaring: juist zij kunnen je gigantisch tot hulp zijn. Zeker in de manier van hoe je taai bureaucratisch ongerief kunt omzeilen. In alle gevallen is het aan te bevelen in de omgeving rond te vragen over het niveau van service, prijs, alternatieven en klanttevredenheid. Doe dat alvorens je in zee gaat met professionals.”

  Tegenslag? Adem rustig door

  Het pad der emigratie gaat niet alleen over rozen. Het is een spannend pad met hobbels, valkuilen, blokkades, wijdse vergezichten en soms prachtige rozen, jawel! Emigreren behelst meer dan het verhuizen van je boedel van het ene naar het andere land. Tegenslag kun je tegenkomen in praktische regelzaken, bureaucratie, corruptie en wat dies meer zij. Leer het spel zoals het in je nieuwe land gespeeld wordt. In omgangsvormen met autoriteiten bijvoorbeeld. Stop met vergelijken! Vergeet hoe wij het in Nederland doen. Voorkom zinloos lijden en frustratie en ergernis: Kijk onbevangen naar je nieuwe wereld. Kijk om je heen naar hoe de lokale bevolking haar boontjes dopt. En verwonder je daar ook over! Instant oplossingen bestaan doorgaans alleen op de TV. In veel gevallen dient een oplossing voor een probleem zich vanzelf aan als je het even aan de kant zet en met rust laat.”

   Ga om met je emoties

Emigreren is loskomen van je ‘roots’. En voor die moeilijke, maar uitdagende weg heb je helemaal zelf gekozen! Je krijgt te maken met emoties, zoals heimwee en twijfel. Na de eerste opwindende periode van de emigratie wordt het leven in het buitenland natuurlijk ook ‘gewoon’. Inclusief de zaken die je als minder plezierig ervaart.  Iedereen die emigreert moet opnieuw aarden. En daar heb je in meerdere of mindere mate last van. Volgens de boekjes duurt dat proces van adaptatie aan je nieuwe leven en omgeving een jaar of drie. En geruststellend genoeg hoort het er gewoon bij. Maak het jezelf daarom zo comfortabel mogelijk: laat de emotie en de twijfel er gewoon zijn en deel ze met je directe omgeving of andere emigranten. Kies in ieder geval voor mensen die je een warm hart toedragen en die werkelijk in staat zijn naar je te luisteren. Neem hun oplossingen ter harte, maar ga er niet vanuit dat ze voor jou ook zullen werken. Ieder mens is anders, jij ook.”

“Laat de gedachte “Ik moet succesvol zijn!” los. Ook dat nog. Dan ga je je eigen weg moet je nog succesvol zijn ook!  Overdreven? Voor een groot aantal mensen, die de stap durfden te zetten niet. Iemand die emigreert wordt erg in de gaten gehouden door de omgeving. Dat is meestal vanuit een gevoel van betrokkenheid, maar leuk is het niet. Het thuisfront wil graag dat het goed met je gaat. De avonturiers moeten het redden, de plannen moeten slagen. En natuurlijk zijn er ook afgunstigen: sommige mensen zullen hopen dat jij met  hangende pootjes terug op de stoep staat. Positief of negatief, de emigrant krijgt dus ongewild en vaak ook onbewust te maken met een enorme prestatiedruk. Ha! Dacht je aan de ratrace van Nederland te ontkomen, moet je alsnog aan een ieders verwachting voldoen. Als ik je een tip mag geven is het deze: laat de gedachte dat je succes moet hebben meteen los. Want je hebt het al! Simpelweg door het lef te hebben al je zekerheden en vanzelfsprekendheden los te laten voor een andere toekomst. Ook al kom je tot de conclusie dat je dromen niet uitkomen, gefaald heb je niet. Emigreren is levenservaring opdoen, dat neemt niemand je ooit af!” 

   Vier je zegeningen

En tot slot: “Emigreren is een behoorlijk ingrijpend proces. Zowel in praktische zin als emotioneel. Sta geregeld stil op je pad. Kijk terug naar waar je vandaan kwam bij de start en waar je nu staat. Geniet van alle nieuwe ontdekkingen, van de overwonnen hobbels en de meevallers. Richt je blik letterlijk ‘naar buiten’. Dat verruimt het denken en plaatst de moeilijkheden in perspectief. En als je het even lastig hebt, ga dan gewoon door met het realiseren van je plannen!

 Bereid je goed voor

Laat je leiden door je drijfveren

Leer zo snel mogelijk de taal

De juiste plek vinden kost tijd. Neem die of zoek desnoods een tijdelijk onderkomen in de buurt.

Schakel hulpbronnen in: je wiel is vast al uitgevonden.

Aan het onderhandelen? Blijf bij jezelf.

Verbrand alle schepen achter je en ga gewoon weg. Bijvoorbeeld met een kampeerauto. Een voordeel van je eigen huis verkopen is dat je je budget weet om je plan te realiseren. En dat is best handig. Mocht je echter nog terug willen komen op je plannen, dan kun je het geld aanwenden voor een nieuwe Nederlandse start.

Wat je niet moet doen

• Je laten meeslepen door je partner. (Hou voeling met jezelf en durf eerlijk te zijn.)
• Bij tegenslag bij de pakken neer gaan zitten 
• De eerste de beste plek waarvan je onder de indruk bent kopen ( niet doen, ga eerst huren ). Kijk en vergelijk.
•  Er is meer prachtigs onder de zon.
• Beslissingen nemen onder druk. Je houdt je maar beter gedeisd als je er nog niet aan toe bent.

I adviseer u om geen water uit de kraan te drinken en geen ijsblokjes in uw dranken te nemen. U kunt overal flessen drinkwater kopen. Met het eten bij eetstalletjes op straat moet u vooral in het begin voorzichtig zijn. Neem een antimuggen middel (bijvoorbeeld Deet) en iets voor muggenbeten mee, en vergeet ook niet een zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor in te pakken. U bevindt zich relatief dicht bij de evenaar en ook bij bewolkt weer kunt u flink verbranden. Draag in de zon een hoofddeksel.

Als u medicijnen gebruikt die onder de Indonesische narcoticawet vallen, neem dan voor vertrek contact op met de ambassade van Indonesië in Nederland om problemen te voorkomen. Inentingen zijn niet verplicht, maar we adviseren u te informeren bij de GGD of uw huisarts voor actuele informatie over vaccinaties. Er is een algemeen infonummer voor inentingen: 0900- 9584

Indien u gaat emigreren naar Indonesie op oudere leeftijd, laat u dan niet uitschrijven in uw gemeente  Nederland zodat u altijd de zorgverzekering blijft behouden.Men kan u zomaar de zorgverzekering ontzeggen als u bent uitgeschreven in Nederland als men vind dat u te veel onkosten heeft vanwege ziekte, operatie, specialist en medicijnen. Ook een buitenland verzekering is heel erg duur en men bekijkt jaarlijks of er nog iets betaald wordt vanwege een ziekte, heeft u hartklachten, suikerziekte of iets anders dan vervalt dit na een jaar en krijgt u dit niet meer vergoed.